Summier bodemonderzoek vóór de Nederlands Hervormde Kerk
Uit Mededelingen, jrg. 5, 1979/80 nr. 3

door Th.H.JANSSEN
Hervormd CustomDe werkzaamheden rond de opname in het stadserf van het terreingedeelte vóór de Ned. Hervormde kerk aan de Langestraat gaven ons in oktober j.l. een ogenblik de gelegenheid om ter plaatse nog een summier bodemonderzoek in te stellen.
We vonden op ca. 40 cm. diepte een klein overwelfd keldertje (afmetingen 1,00 x 1,50 meter), dat we echter niet volledig konden uitgraven. De muren waren uit zogenaamde "Gelderse" stenen (formaat 16x7x4 cm.) opgetrokken en waren binnenwerks met rode vloertegels (formaat 22x22x1 cm.) betegeld. De muren waren bij de overgang naar het gewelf afgezet met gehalveerde Delfts-blauwe en schildpadtegels (formaat 13x13x0,8 cm.). Bij de tegels was het hoekmotief het ossekopje. De datering van deze tegels doet vermoeden, dat het keldertje in de 18e moet zijn gebouwd.
Naast dit keldertje werden aan de westzijde muurresten aangetroffen, die waren afgetrokken uit handgevormde baksteen, (formaat 21/22 x 10/10.3 x 4/4.5 cm.) . Aan de oostzijde bevond zich een overwelfde kelder van grotere afmetingen. Deze kelder was opgetrokken uit grote kloostermoppen, het grootste en oudste formaat, nl. 29x15.x7 cm.
Als we het formaat en de gesteldheid varn de stenen in aanmerking nemen (ze waren niet secundair verwerkt) en de mortel, welke de stenen verbond, lijkt het mij, dat we hier ie maken hebben met de kelder van een woning, welke in de 14e of de 15e eeuw moet zijn gebouwd.
De kelder was geheel met grond gevuld. Daarin bevonden zich scherven van 14e/ 15e eeuws aardewerk, waarorder fragmenten van een gladwandige, zwartgrijze pot met gegolfde, aangeknepen voet, alsmede fragmenten van het zogenaamde Steinzeug, afkomstig van het pottenbakkerscentrum Siegburg bij Keulen. Het terreingedeelte tussen deze kelder en het trottoir aan de Langestraat gaf op 30 cm. diepte de overblijfselen te zien van een vloer uit rode vloertegels (formaat 13x13 cm.). Wellicht zijn dit restanten van de vloer van de in 1660 gebouwde en in gebruikgenomen eerste kerk der "Gereformeerde gemeynte tot Huissen" (1).
Het was bijzonder spijtig, dat het onderzoek maar een halve dag in beslag kon nemen. Het had namelijk niet alleen een bijdrage kunnen leveren aan de bouwgeschiedenis van het eerste protestante kerkgebouw binnen Huissen maar ook aan de kennis omtrent de bewoning op deze plaats in de stad gedurende de 14e en 15e eeuw, waarover — hoewel schriftelijke stukken aanwezig zijn — nog maar een vaag beeld kan worden verkregen.

NOOT:
(l) H.L.Driessen, De geschiedenis van de Ned. Hervormde Gemeente te Huissen, in : Bijdragen en Mededelingen van Gelre,di. XLIX (1949) , pp.259-266.