Blek 

Nieuwe berichten van de HKH

Gearchiveerde artikelen kunt u hier vinden en oude Nieuwsbrieven hier


Rekening van de Martinitins 1794-1795

            Hoewel de Pruisische staat zich graag als modern manifesteerde, bleven oude belastingen vaak lang bestaan. Zo is het ook gesteld met de Martinitins. Dat was een al uit de middeleeuwen stammende grondbelasting. Hij moest op Sint-Maarten (11 november) van elk jaar zijn voldaan. De lijst heeft betrekking op het boekjaar 1794-1795. Dat hij pas in 1800 is gecontroleerd en akkoord bevonden is een gevolg van de oorlogsomstandigheden van het boekjaar en de er na volgende periode van onzekerheid over de positie van Huissen. Na een Franse bezetting vanaf 11 januari 1795 werd Huissen op 15 mei van dat jaar door de bezetters ontruimd. Eigenlijk was dat een vergissing van de Fransen, want in het verdrag met Pruisen van 5 april 1795 was afgesproken, dat het Franse leger het Kleefse gebied links van de Rijn bezet zou blijven houden. Er volgden daarom vijf moeilijke jaren. De Pruisen bestuurden Huissen, maar de Fransen dwongen af, dat de plaats min of meer neutraal zou zijn. Pas in januari 1800 kwam hieraan een einde en konden de Pruisen de administratie ter plaatse herstellen en controleren.

            De lijst heeft betrekking op het de Stad Huisen, het Ambt Huissen, het gebied buiten de stad, en enkele terreinen in het Ambt Malburgen. Het is zoals gezegd een overzicht van grondbelasting en er is goed te zien, wie er meer of minder gegoed was. De lasten stonden in een kohier op naam. Soms waren de gronden inmiddels vererfd of verkocht en dan is met ‘modo’ of ‘nunc’ een nieuwe eigenaar toegevoegd. Een enkele keer staat het er andersom en wordt het ‘olim’ (voorheen). Opmerkelijk genoeg is de lijst in guldens en niet in Pruisische rijksdaalders opgemaakt. Een gulden telde 20 stuivers en een stuiver was dan weer verdeeld in 16 penningen (halve duiten).

            In de drie kolommen is eerst het te betalen bedrag aangegeven, daarna het betaalde en tenslotte de achterstand. Het is opmerkelijk, dat er niet veel achterstallig is gebleven gezien de (ook economisch) slechte tijd. Het tekent de felheid, waarmee de Pruisische overheid de belastinginning afdwong.

            De lijst is een mooi overzicht van de grondeigendommen en laat de namen zien van vele Huissenaren uit de periode kort voor de overgang van Huissen naar Nederland.

De rekening is getranscribeerd door Gonny van Dijk.

Bron: LANRW (Landesarchiv Nordrhein Westfalen) – Bestand Kleve Kammer 118

De rekeningen kunt u downloaden via onze downloadpagina


Digitale tentoonstelling "Huissen getroffen"

Zoals alle musea in Nederland is ook de Hof van Hessen tot nader order gesloten.
Daar was juist de tentoonstelling ‘Huissen getroffen’ over het oorlogsgeweld in de jaren 1939-1945 gesloten.
De fotopanelen van de betreffende tentoonstelling zijn nu op deze website  geplaatst.
Door op onderstaande affiche van de tentoonstelling te klikken kunt u de digitale tentoonstelling bekijken.
De opening van de nieuwe tentoonstelling – gepland op 4 april – is uiteraard uitgesteld.
Deze expositie zal gaan over de bevrijding en de terugkeer.


Opening nieuwe tentoonstelling "Huissen herrijst, 1945 - 1950" uitgesteld

De opening van de nieuwe tentoonstelling “Huissen herrijst, 1945 -1950” van de Historische Kring is uitgesteld.
De opening, die op zaterdag 4 april zou plaatsvinden, gaat voorlopig niet door.
Het museum Hof van Hessen in ieder geval tot 6 april gesloten.
Op deze website vindt u informatie over de bereikbaarheid  van de Historische Kring Huessen en wordt u op de hoogte gehouden van de opening van zowel de tentoonstelling als het museum.

 
Sluiting Stadsmuseum "Hof van Hessen"

In verband met het corona-virus is het museum "De Hof van Hessen"  tot minimaal 6 april gesloten.
Wat er daarna gebeurt is afhankelijk van de berichtgeving door het kabinet.
 Dit betekent, dat ook geen enkele werkgroep gebruik mag maken van het museum. 
De opening van de nieuwe tentoonstelling wordt tot nader orde uitgesteld.
Nadere berichten zullen volgen, wanneer de actualiteit dat vraagt.


Restanten van Arnhemse Poort geconserveerd. Uit Mededelingen jgr. 6, 1981 nr.6

In 1980/1981 werd er een tunnel gegraven onder de Stadswal als verbinding tussen de Langestraat en de Korte Loostraat.
Een mooie gelegenheid om onderzoek te doen naar de historische resten van de Arnhemse Poort die daar gelegen moet hebben.
Dit onderzoek werd toen nog uitgevoerd door de Sectie Archeologie van de Historische Kring Huessen.
Van dit onderzoek werd uitgebreid verslag gedaan in Mededelingen en op 17 februari 1981 werd er een druk bezochte dialezing gehouden  in Hotel de Laak.
De spreker was Th.H.Janssen, voorzitter van de HKH en het hoofd van de Sectie Archeologie.
Van deze lezing kunt u onderstaand verslag lezen:

 

Briefwisseling tussen stads-chirurgijn Schmidt en Kleef/Berlijn (1789)

De brieven over de toelage voor chirurgijn Schmidt zijn een prachtig voorbeeld van sociale zorg in het op dit vlak vooruitstrevende Koninkrijk Pruisen. Toen de chirurgijn in 1787 naar Huissen kwam, wensten de geërfden van het Ambt Huissen (het gebied buiten de stad), dat de armen gratis over behandeling en medicijnen konden beschikken. Hem werd een toelage daarvoor toegekend.


Traplift in het stadsmuseum Hof van Hessen

“Kan ik eindelijk naar boven komen”. Deze uitspraak is afkomstig van de heer Geert van Dalen. Hij mocht, als bekend Huissenaar, de traplift zaterdag 14 december
als eerste in gebruik nemen.


Betekenisvol boek gelanceerd:

"Oorlogsvluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-1945"


Inleiding:

Zaterdag 16 november 2019 werd in Lioessens het indrukwekkende boek: "Vluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-1945" gepresenteerd.
Hans Hoen heeft veelvuldig contact gehad met Reinder Tolsma een van de redacteuren. Ook heeft hij diverse verhalen aangeleverd over Huissense evacués die richting Dokkum trokken veelal georganiseerd door  kapelaan de Vries van de parochie Huissen-Zand e.a. Er wordt ook over gepubliceerd in het verschenen boek. ( zie de onderstaande artikel.)
Op de website: van de Historische Vereniging Noordoost Friesland (www.hvnf.nl ) is e.e.a. uitgebreid te lezen.

2019 1116 presentatie boek oorlogsvluchtelingen oostdongeradeel coll. W foto artikel NDC 1 met tekst CustomZaterdagmiddag werd het resultaat gevierd van vijf jaar sneupwerk door Doede Douma en Reinder Tolsma. Beiden hadden zich eerder beziggehouden met de Tweede Wereldoorlog, maar het onderwerp vluchtelingen bleef liggen en intrigeren. Al snel vonden zij zoveel informatie dat het schrijven van een boek niet kon uitblijven. Douma en Tolsma bepaalden dat het moest gaan over alle vluchtelingen in de gemeente Oostdongeradeel in de periode 1940-1945. In een volle Petruskerk van Lioessens kwamen zo’n tachtig genodigden bijeen, afkomstig uit heel Nederland, die op één of andere manier een bijdrage hadden geleverd aan het boek.

Na een introductie van Douma, kwam Tolsma aan het woord. Hij betoogde dat Oostdongeradeel tijdens de oorlog te maken kreeg met drie groepen vluchtelingen. Evacués en hongervluchtelingen zijn hiervan de bekendsten. Er bestaat een groot verschil tussen die twee. Autoriteiten brachten evacués uit veiligheidsoverwegingen naar Oostdongeradeel. Vaak kwamen zij uit de omgeving Arnhem. Daarentegen kwamen hongervluchtelingen uit de Randstad. Hun onderkomen was geregeld door liefdadigheidsorganisaties. De registratie van evacués was vele malen beter op orde. Op het streekarchief in Dokkum worden kaartenbakken bewaard die de auteurs tientallen keren raadpleegden. Na verloop van tijd wist de archivaris wel hoe laat het was wanneer Douma en Tolsma arriveerden: hij zette de kaartenbakken alvast klaar.

2019 1116 presentatie boek oorlogsvluchtelingen oostdongeradeel coll. W foto artikel NDC 2 met tekst CustomVervolgens was het woord aan een drietal gastsprekers. Mw. Marga de Venster uit Arnhem werd als evacué ondergebracht bij de familie Eisinga in Morra. Ruim zeventig jaar na dato is ze nog altijd dankbaar; ze eindigde daarom in het Frysk: ‘Tige tank foar jimme omtinken!’ Ds. Hans Bonnes werd als hongervluchtelingetje van 7 jaar vanuit Amsterdam naar Friesland gestuurd. Hij was zo ernstig verzwakt dat hij toen niet eens op eigen kracht in de trailer kon komen. Bonnes vertelde boeiend dat hij in Friesland van de ene verbazing in de andere viel. Zo bleek zijn gastgezin, de familie Viersen uit Anjum, ‘een meisje te hebben besteld!’, maar ze wilden hem evengoed liefdevol in huis nemen. Tot slot vorderde dhr. Wim Koerts uit Zeeland de microfoon. Hij wilde Doede Douma bedanken voor zijn bemiddeling waardoor hij na 72 jaar in contact kwam met de heer Wilman, de zoon van het gezin uit Ee die hem opnam als kindvluchteling. Zij hebben nu een hele speciale vriendschap.

Een thema dat zoveel mensen na zeventig jaar nog steeds verbindt en raakt, verdient een boek. Dat hebben Douma en Tolsma goed voorzien. ‘Vluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-45’ kan met recht een betekenisvol boek worden genoemd. Het is gedrukt in een oplage van 400 exemplaren en telt bijna 500 pagina’s. De eerste 60 zijn algemeen, de rest van het boek bestaat uit beschrijvingen van vluchtelingen per dorp. Achterin staat een alfabetisch namenregister. Aangezien bijna iedereen een vluchteling in huis moest nemen, staat het gros van de Oostdongeradeler bevolking in het boek. Een aanrader voor iedereen met roots in deze regio! Om de prijs hoeft u het niet te laten, slechts €25,-.

Tekst: Theo Delfstra

1944 1945 aankomst in dokkum van vluchtelingen coll. www.hvnf.nl met tekst Custom


Overhandiging sabel marechaussee A.C. Maasdam

Zondag 8 september werd in museum Hof van Hessen de tentoonstelling "Huissen getroffen", met sprekende voorwerpen uit de periode 1940-1945 geopend door wethouder Theo Janssen.

Tijdens deze opening werd de HKH verrast met een bijzondere gift.
De heer Leo Janse bood de sabel van zijn grootvader A.C.  Maasdam aan.
De heer van Maasdam was in 1944 commandant van de Marechaussee in Huissen. 
Hij heeft een belangrijke rol gespeeld in de nasleep van het bombardement van 2 oktober 1944.
Verder durfde hij op te treden bij de beruchte WA mars van Arnhemmers in Huissen op 24 mei 1941.


Onderstaande film doet verslag van deze overhandiging.
De film is van Hans Hoen.


Stagiares bezoeken, met een klas van 't Holthuus, het stadmuseum

De afgelopen tijd hebben de scholen hun weg naar het museum weten te vinden. Na DE ABACUS en DE BOEMERANG was het op maandagochtend 3 juni de beurt aan ’T HOLTHUUS.
Vier stagiaires hadden vanuit de opleiding de opdracht gekregen voor een themaochtend over Huissen en zijn geschiedenis.
Een van de studenten, Bram Eerden, had voorgesteld daarvoor als uitgangspunt een trieste gebeurtenis uit zijn familie (veel slachtoffers) te nemen. Namelijk het bombardement op het Looveer van 17 september 1944.
Na op school al wat van Meester Bram gehoord te hebben arriveerden de kinderen ‘s ochtends bij het museum. Ze zagen daar o.a, materiaal en drukwerk uit WO2. Zo mochten sommige kinderen een helm opzetten. Maar ook zagen ze bijv. bonkaarten en een gedachtenisprentje met daarop o.a. namen van de familie Eerden. Verder was er nog een film over de oorlogsverwoestingen in de Betuwe. Daarbij ook beelden van een kapot geschoten Huissen. Onvoorstelbaar wat ze zagen.

Bijzonder was ook, dat ze na het museumbezoek, een bezoek brachten aan het monument bij het Looveer.

Tot slot volgde aan het eind van de ochtend een verwerking op school.

Al met al een bijzondere themaochtend, die de kinderen nog lang bij zal blijven.