Betekenisvol boek gelanceerd:

"Oorlogsvluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-1945"


Inleiding:

Zaterdag 16 november 2019 werd in Lioessens het indrukwekkende boek: "Vluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-1945" gepresenteerd.
Hans Hoen heeft veelvuldig contact gehad met Reinder Tolsma een van de redacteuren. Ook heeft hij diverse verhalen aangeleverd over Huissense evacués die richting Dokkum trokken veelal georganiseerd door  kapelaan de Vries van de parochie Huissen-Zand e.a. Er wordt ook over gepubliceerd in het verschenen boek. ( zie de onderstaande artikel.)
Op de website: van de Historische Vereniging Noordoost Friesland (www.hvnf.nl ) is e.e.a. uitgebreid te lezen.

2019 1116 presentatie boek oorlogsvluchtelingen oostdongeradeel coll. W foto artikel NDC 1 met tekst CustomZaterdagmiddag werd het resultaat gevierd van vijf jaar sneupwerk door Doede Douma en Reinder Tolsma. Beiden hadden zich eerder beziggehouden met de Tweede Wereldoorlog, maar het onderwerp vluchtelingen bleef liggen en intrigeren. Al snel vonden zij zoveel informatie dat het schrijven van een boek niet kon uitblijven. Douma en Tolsma bepaalden dat het moest gaan over alle vluchtelingen in de gemeente Oostdongeradeel in de periode 1940-1945. In een volle Petruskerk van Lioessens kwamen zo’n tachtig genodigden bijeen, afkomstig uit heel Nederland, die op één of andere manier een bijdrage hadden geleverd aan het boek.

Na een introductie van Douma, kwam Tolsma aan het woord. Hij betoogde dat Oostdongeradeel tijdens de oorlog te maken kreeg met drie groepen vluchtelingen. Evacués en hongervluchtelingen zijn hiervan de bekendsten. Er bestaat een groot verschil tussen die twee. Autoriteiten brachten evacués uit veiligheidsoverwegingen naar Oostdongeradeel. Vaak kwamen zij uit de omgeving Arnhem. Daarentegen kwamen hongervluchtelingen uit de Randstad. Hun onderkomen was geregeld door liefdadigheidsorganisaties. De registratie van evacués was vele malen beter op orde. Op het streekarchief in Dokkum worden kaartenbakken bewaard die de auteurs tientallen keren raadpleegden. Na verloop van tijd wist de archivaris wel hoe laat het was wanneer Douma en Tolsma arriveerden: hij zette de kaartenbakken alvast klaar.

2019 1116 presentatie boek oorlogsvluchtelingen oostdongeradeel coll. W foto artikel NDC 2 met tekst CustomVervolgens was het woord aan een drietal gastsprekers. Mw. Marga de Venster uit Arnhem werd als evacué ondergebracht bij de familie Eisinga in Morra. Ruim zeventig jaar na dato is ze nog altijd dankbaar; ze eindigde daarom in het Frysk: ‘Tige tank foar jimme omtinken!’ Ds. Hans Bonnes werd als hongervluchtelingetje van 7 jaar vanuit Amsterdam naar Friesland gestuurd. Hij was zo ernstig verzwakt dat hij toen niet eens op eigen kracht in de trailer kon komen. Bonnes vertelde boeiend dat hij in Friesland van de ene verbazing in de andere viel. Zo bleek zijn gastgezin, de familie Viersen uit Anjum, ‘een meisje te hebben besteld!’, maar ze wilden hem evengoed liefdevol in huis nemen. Tot slot vorderde dhr. Wim Koerts uit Zeeland de microfoon. Hij wilde Doede Douma bedanken voor zijn bemiddeling waardoor hij na 72 jaar in contact kwam met de heer Wilman, de zoon van het gezin uit Ee die hem opnam als kindvluchteling. Zij hebben nu een hele speciale vriendschap.

Een thema dat zoveel mensen na zeventig jaar nog steeds verbindt en raakt, verdient een boek. Dat hebben Douma en Tolsma goed voorzien. ‘Vluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-45’ kan met recht een betekenisvol boek worden genoemd. Het is gedrukt in een oplage van 400 exemplaren en telt bijna 500 pagina’s. De eerste 60 zijn algemeen, de rest van het boek bestaat uit beschrijvingen van vluchtelingen per dorp. Achterin staat een alfabetisch namenregister. Aangezien bijna iedereen een vluchteling in huis moest nemen, staat het gros van de Oostdongeradeler bevolking in het boek. Een aanrader voor iedereen met roots in deze regio! Om de prijs hoeft u het niet te laten, slechts €25,-.

Tekst: Theo Delfstra

1944 1945 aankomst in dokkum van vluchtelingen coll. www.hvnf.nl met tekst Custom