IV-B Geschiedkundige bijzonderheden

Emile Smit, Van Limes tot Betuwestelling. Tentoonstelling in het Hof van Hessen. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 25 (2012), nr. 1, blz. 14-15.

B. Vollmer, Die Belagerung Arnheims und seine Verpfändung an Kleve (1467-1483). In: B.M. Gelre XXVII (1924), blz. 129-156.
Blz. 134:           1467, Kleefse troepen moeten samentrekken bij Malburgen
Blz. 136:           1467, september. Bouw van een versterking bij Malburgen
Blz. 137:           1467, oktober. Hertog Johann rukt vanuit Huissen op tegen Gelderse troepen
Blz. 141:           1467, bericht van Huissense drost over nachtelijke overval van Arnhem
Blz. 150-151:   1467, bericht van Huissense drost over nachtelijke overval van Arnhem zie ook noot 6
Blz. 155-156:   1471, bericht van de drost van Huissen.

E.J.Th.A.M.A. Smit, Huissen in de Gelders-Kleefse oorlog van 1466-1468. In: Med. H.K.H. jrg. 28 (2003), blz. 132-139.

F. Schmidt, Wilhelm von Mallinkrodt, ein Kriegsmann des Herzogs Karl von Geldern. In: B.M. Gelre XVI (1913), blz. 141-174.
Blz. 152-155; 165-169:                1495, februari. Overval in ambt Huissen met transcripties van brieven uit deze periode.

Louis Muller, 26 mei, een gedenkwaardige dag, het beleg van Huissen. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 26 (2013), nr. 1, blz. 16.

Jan Wannet, Het “Toe Gedenken”, een relaas over de slag om Huissen. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 29 (2016), blz. 24-25.

R.J.H. Melchers, Archiefstukken uit Zutphen over Huissen in 1502. In: Med. H.K.H. jrg. 33 (2008), blz. 78-80.

Louis Muller, Het Beleg en ontzet van een andere zijde bekeken. Hoe wordt de belegering door onze bevrijders beschreven ? In: Huissense Gildenkroniek jrg. 29 (2016), blz. 20-23.

Louis Muller, 26 mei, het begin van het Beleg en Ontzet van Huissen. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 31 (2018), nr. 1 blz. 21-23.

B.H. van 't Hooft, Honderd jaar Geldersche geschiedenis in historieliede­ren. Arnhem, 1948.
Blz. 67-78:                    "Het beleg van Huussen (1502)".

Lied over het ontzet van Huissen in 1502. In: Med. H.K.H. jrg. 27 (2002), blz. 52-55.
Overdruk van het lied in bovenstaande titel.

Het Lied op het beleg en ontzet van Huissen. In: Huissense Gilden Kroniek jrg. 1 (1955), no 4, blz. 1-2, 11.

Rudolf A.A. Bosch, Stedelijke macht tussen overvloed en stagnatie. Stadsfinanciën, sociaal-politieke structuren en economie in het hertogdom Gelre, ca. 1350-1550. Hilversum, 2019. (Werken Gelre no. 62).
Blz. 82, 113 [n. 157], 133, 269, 287, 292, 302, 376, 454 [n. 615], 508.     Huissen.
Vermeldingen hebben veelal betrekking op het beleg en ontzet van 1502.
Die Chroniken der westfälischen und niederrheinische Städte, Erster Band. Dortmundt, Neuss, Leipzig, 1887.
Blz. 371-372:      Dietrich Westhoff over het beleg van Huissen in 1502.

J. Wassenberch, Wassenberch Kronieken. In: Die Chroniken der deutschen Städte XXIV.
Blz. 182:                       1502, Beleg van Huissen.

Arend Mihm, Die Chronik des Johann Wassenberch. Aufzeichnungen eines Duisburger Geistlichen über lokale und weltweite Ereignisse vor 500 Jahren. Duisburg, 1981
Blz. 32-34:                    Beleg van Huissen (1502). Zie ook onderstaande titel

Jan Zweers, Johann Wassenbergh en de beschrijving van het Beleg en Ontzet van Huissen. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 30 (2017), nr. 1, blz. 18-22. Dit artikel is ook verschenen in: Med. H.K.H. jrg. 42 (2017), blz. 82-86.

H.W.J. Derksen, Het oudst bekende Huissense verslag van het beleg en ontzet van 1502. In: Med. H.K.H. jrg. 3 (1977/1978), blz. 18-25, 47.

Jan Wannet, Uit de oude gildenboeken. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 12 (1999), blz. 44-45.
Betreft de beschrijving van het beleg en ontzet in 1502.

J.H. Hofman, Beleg en ontzet der stad Huissen (1502). In: B.M. Gelre II (1899), blz. 325-326.

E. Smit, De slag bij Angeroyen. In: Med. H.K.H. jrg. 3 (1977/1978), blz. 8-13.

Jan Wannet, Beleg en ontzet van Huissen in 1502. In: Huissense Gilden Kroniek jrg. 8 (1995), nr 2, blz. 16-17.
Dit artikel is gebaseerd op bovenstaand artikel van E. Smit.

H.W.J. Derksen, 450 Jaar geleden leed Karel van Gelre de smade­lijkste nederlaag. In: De Gelderlander van 7 juni 1952.

H.W.J. Derksen, Karel van Gelre leed zijn zwaarste nederlaag op de 26ste juni 1502. In: De Gelderlander van 25 juni 1960.

R.J.H. Melchers, Jan de Kindermaker. Hertog Johan II van Kleef (1458-1521) en zijn ontzet van Huissen in 1502. In: Med. H.K.H. jrg. 27 (2002), blz. 44-51, 174.

J.F. Knapp, Regenten= und Volks=Geschichte der Länder Cleve, Mark, Jülich, Berg und Ravensberg. Von Karl dem Großen bis auf die Vereinigung mit der Preußischen Monarchie (von 768-1815). Zweiter Band. Crefeld, 1836.
Blz. 253-256:      Beschrijving van het beleg van Huissen in 1502 almede verdere krijgshandelingen in dat jaar.

R.J.H. Melchers, Beleg en Ontzet van Huissen in 1502 volgens Fr. Char (1845). In: Med. H.K.H. jrg. 33 (2008), blz. 81-84.

Louis Muller, Het Beleg en Ontzet historisch bekeken. In: Huissense Gilden Kroniek jrg. 22 (2009), nr. 4, blz. 22-28.

"Und die Gelderschen vluchten schandelik van de stadt ..." (Huis­sen her­denkt beleg en ontzet van 1502). In: De Nieuwe Tijd, 1949.

R.J.H. Melchers, Karel van Gelre’s boerderij aan het Looveer… In: Med. H.K.H. jrg. 31 (2006), blz. 131-137.

Huissen ontzet. In: Huissen 700 jaar Stad. Magazine. Huissen, 2014, blz. 8-9.
Betreft het Beleg en Ontzet van Huissen in 1502.

Th.M.J. Jonker en W.A. Peters, De slag bij Angeroyen in 1502. Een gevecht tussen Kleefse en Gelderse troepen nabij Loo. In: Driepas, verenigingsblad van de Historische Kring Duiven-Groessen-Loo, jrg. 20 nr. 4 (2003), blz. 68-71.

H.W.J. Derksen, Onze voorvaderen over de overwinning van 1502. In: Huissense Gilden Kroniek jrg 1 (1955), nr. 4, blz. 7.

H.W.J. Derksen, Wetenswaardigheden uit 1502. In: Huissense Gilden Kroniek jrg 1 (1955), nr 4, blz. 7.

W.M. Horstink, De artillerie omstreeks 1500. In: Med. H.K.H. jrg. 3 (1977/19­78), blz. 14-17.

Th.H. Janssen, Missen voor gesneuvelden van 1502. In: Med. H.K.H. jrg. 1 (1975/1976), no 4, blz. 15.

Afgestorven in dem belege to Huessen Anno 1502. In: Med. H.K.H. jrg. 27 (2002), blz. 67.
Snipper.

Leo Lensen en Willy Heiting, Sneuvelen voor Huissen. In: Arnhemsche Courant van .. januari 1995.
Betreft slag om Huissen in 1502.

Het Gelderse Kerkhof (van veldslag in 1502) ontdekt! In: Med. H.K.H. jrg. 31 (2006), blz. 9-10.

R.J.H. Melchers, Het Gelders Kerkhof: waarom daar? In: Med. H.K.H. jrg. 34 (2009), blz. 86-87.

R.J.H. Melchers, De Angerense dijkkaart uit 1605 en de ontdekking van het Gelders Kerkhof. In: Med. H.K.H. jrg. 31 (2006), blz. 81, 88, 93-103.

Herdenkingspaneel Beleg en Ontzet van Huissen onthuld. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 29 (2016), nr. 2, blz. 7-8.

Aanwinsten. In: Med. H.K.H. jrg. 32 (2007), blz. 48.
Betreft CD met daarop brieven uit het Gemeentearchief Zutphen over 1502.

R.J.H. Melchers, Rosmolen in Angeren door Kleefsen verbrand. In: Med. H.K.H. jrg. 33 (2008), blz. 81.
Betreft slag om Huissen in 1502.

René Arendsen en Danker Jan Oreel, Ons verloren hertogdom. Geschiedenis van Gelderland. Z.P., 2019.
Blz. 34:         Slag om Huissen in 1502.

René Arendsen en Danker Jan Oreel, Unser verlorens Herzogtum. Die Geschichte des Gelderlandes. Z.p,. 2019.
Blz. 34:         Slag om Huissen, 1502.

Jan Wannet, De slag om Huissen in stripboek. Beleg en ontzet van Huissen in strip Ridders van Gelre. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 32 (2019), nr. 1, blz. 7-8.
(verwijzing naar de Nederlandse uitgave van bovenstaand stripboek)

Is. A. Nijhoff, Bijdragen voor vaderlandsche geschiedenis en Oudheidkunde. Negende deel. Arnhem, 1854.
Blz. 79:         Johan van Pallant stelt Gijsbert Zachen aan als zijn wachter op het Huis te Huissen.

E. Smit en J.H.F. Zweers, Vreemdelingen geweerd in oorlogstijd (1572). In: Med. H.K.H. jrg. 30 (2005), blz. 143-144.

G.B. Janssen, Halte Westervoort. Het fort bij de IJsselbruggen. In: B.M. Gelre LXXI (1980), blz. 159-213.
Blz. 160:       1580, Staten besluiten tot de aanleg van een bastion tegenover Malburgen
Blz. 163:       1799, augustus, aanval van Orangisten vanuit Westervoort en Huissen
Blz. 174:       1870, Plannen voor de aanleg van een schipbrug bij Malburgen.

J.H.F. Zweers, Oorlogsschade in de ambten Huissen en Malburgen tussen 1580 en 1586. In: Med. H.K.H. jrg. 34 (2009), blz. 26-33.

Vijand aan het Looveer overgevaren (1582). In: Med. H.K.H. jrg. 37 (2012), blz. 50.
Snipper.

N. Japikse, Resolutiën der Staten-Generaal van 1576 tot 1609, Dl 4. R.G.P. Grote Serie 43. 's-Gravenhage, 1919.
Blz. 572:                       1584, Soldaten van Hohenlohe te Malburgen.

N. Japikse, Resolutiën der Staten-Generaal van 1576 tot 1609, Dl 5. R.G.P. Grote Serie 47. 's-Gravenhage, 1921.
Blz. 614:        1587, 7 maart. Balfour krijgt commissie als krijgs­overste van garnizoenen o.a. te Huissen.

Franz Fiedler, Aus der Geschichte des clevischen Landes vor und nach dem 25. März 1609. Wesel, 1859.
Blz. 22:          1595, Prins Maurits bezet Huissen en Zevenaar.

F.J.G. ten Raa en F. de Bas, Het Staatsche leger (7 dln) Breda, 1911-1919.
Deel 1 blz. 15:        1587 Balfour overste over het krijgsvolk te Arnhem, Huissen en forten.

J. Wagenaar, Vaderlandsche Historie (21 dln), Amsterdam, 1749-1753.
Deel IX blz. 33:      1598, Huissen bezet door prins Maurits.

J.H.F. Zweers, Italiaanse muiters in Huissen 1622-1624. In: Med. H.K.H. jrg. 34 (2009), blz. 164-170.

Emile Smit, Een krantenartikel uit 1623. In: Med. H.K.H. jrg. 41 (2016), blz. 99-101.

Vincent Bos, Italiaanse deserteurs laten de Huissense meisjes links liggen. In: De Gelderlander van 1 december 2022.

Jan Philip de Bordes, De verdediging van Nederland in 1629. Een bijdrage tot de geschiedenis van het vaderland voor een groot deel uit onuitgegeven bescheiden zamengesteld door J.P. de Bordes. Utrecht, 1856.
Blz. 100-101:   1629, augustus kolonel Harwood met troepen in Huissen.

Stamm= und Rang=Liste des Kurfürstlich Hessischen Armee-Corps vom 16ten Jahrhundert bis 1866. Z.p.,z.j.
Blz. 11:                         1640, Overste Rabenhaupt verovert Huissen.

J.H.F. Zweers, Brandenburgse inkwartiering in Huissen 1647. In: Med. H.K.H. jrg. 34 (2009), blz. 171-176.

Emile Smit, De Betuwe in het rampjaar 1672. In: Pluk, 2022, blz. 10-11.

J.H.F. Zweers, Huissen in het rampjaar 1672. In: Med. H.K.H. jrg. 13 (1988), blz. 88-90.

Emile Smit, Huissen in het rampjaar 1672. In: Med. H.K.H. jrg. 47 (2022), blz. 35-37.

P. Valckenier, Het verwerd Europa. (2 dln). Rotterdam, 1680-1742.
Deel I blz. 461: 1672, 15 juni. Huissen niet geplunderd door Franse troepen.

J.W. van Sypestein en J.P. de Bordes, De verdediging van Nederland in 1672 en 1673. (2 dln) Den Haag, 1850.
Deel 1 blz. 60 en 68:     Legering en stellingen van Staatse troepen tussen Huyssen en Westervoort
Deel 1 blz. 72-78:         Aanval in de Over-Betuwe en terug­trekken­de Staatse troepen, ook bij Huissen.

J. den Tex, Onder vreemde heren. De Republiek der Nederlanden 1672-1674. Zutphen, 1982.
Blz. 47, 85:                  1672, 15 juni. Huissen niet geplunderd door de Fransen.

R. Scholten, Urkundliches über die Herren von Mörmter und das Haus Roen in Obermörmter. In: Düsseldorfer Jahrbuch 13. Bd. (1898), blz. 242-273.
Blz. 252:                       Lening voor betaling troepen te Huissen.

H.W.J. Derksen, Driehonderd jaar geleden; "angst en vrees" in Betuwe. In: De Gelderlander van 27 mei 1972. (Opnieuw geplaatst in: Med. H.K.H. jrg. 9 (1984), 122-126).

Dirk Ziesing, Das Münsterlander Landwehr-Infanterie-Regiment (4.Westfälisches) in den Befreiungskriegen 1813-1815. Münster, 2019.
Blz. 190-191:               Huissenaren die meevochten in dit regiment.

Gesneuveld te Waterloo. In: Med. H.K.H. jrg. 6 (1981), blz. 233.
Betreft A. Menting.

J.H.F. Zweers, Arme helden van Waterloo onderscheiden. In: Med. H.K.H. jrg. 20 (1995), blz. 134-137.

Dirk Lueb, Vechten voor het vaderland. Verschuivende grenzen en hun betekenis voor dienstplichtigen in de Kleefse enclaves. In: Dolly Verhoeven (e.a.), Gelderland grensland. 2000 jaar verdeeld en verbonden. Nijmegen, 2016, blz. 102-111.
Hierin verschillende vermeldingen over Huissense militairen o.a. die bij Waterloo hebben gevochten.

J.H.F. Zweers, Rumoer rond de inkwartiering te Huissen in het jaar 1870. In: Med. H.K.H. jrg. 5 (1979/1980), blz. 120-126.

R.J.H. Melchers, Huissense zouaven. In: Med H.K.H. jrg. 23 (1998), blz. 56-57.

A.J. Neijenhuis, Een Huissense zouaaf. In: Med. H.K.H. jrg. 23 (1998), blz. 177, 180.
Betreft Gerard van der Sand.

Loting (1877). In: Med. H.K.H. jrg. 14 (1989), blz. 96. Uit: De Gelderlander van 3 maart 1877.

Uit de mobilisatieperiode 1914-1918. In: Med. H.K.H. jrg. 7 (1982), blz. 17-20, 196.

Een diefstal in 1915. In: Med. H.K.H. jrg. 11 (1986), blz. 165.
Betreft de diefstal van militaire goederen.

Voor de krijgsgebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog dient de rubriek III-N te worden geraadpleegd.

IV-A Vesting en stadsmuur

Emile Smit, De stad Huissen. In: Jan Willemsen (e.a.) (red.) “De Betuwe graaft zich in”. Militair –strategische objecten in het Rivierenland. Jaarboek Stichting Tabula Batavorum. Opheusden, 2011, blz. 19-26.

E.J.Th.A.M.A. Smit, Huissen. In: T. de Kruijf (e.a.) (red.) Atlas van historische verdedigingswerken in Nederland. Overijssel en Gelderland. Utrecht, 2019, blz. 244-246.

R.J.H. Melchers en E.H.J. Laurentzen, De stadsmuur: tussen burcht, poorten en torens. In: Med. H.K.H. jrg. 33 (2008), blz. 153-160.

Onthulling borden bij stadspoorten. In: Med. H.K.H. jrg. 34 (2009), blz. 13-14.

Jaarboek 1975, Stichting Menno van Coehoorn. Den Haag, 1976.
Blz. 78:                         Resten stadsmuur in de Walstraat.

Th.H. Janssen, De Arnhemse Poort. In: Med. H.K.H. jrg. 6 (1981), blz. 189-190, 193-227, 235-236.

Th.H. Janssen, De Arnhemse Poort te Huissen. In: Jaarverslag 1981 A.W.N. Afdeling Nijmegen e.o. blz. 13-15.

Huissen conserveerde stadspoortresten. In: Gelderland Nu jrg. 13 (mei 1982), blz. 20.

Onthulling infopaneel Arnhemse Poort. In: Med. H.K.H. jrg. 46 (2021), blz. 73, 78-79.

Jan Wannet, Onthulling gerestaureerde Arnhemse Poort. In: Huissense Gildenkroniek jrg. 34 (2021), nr. 3, blz. 25.

1948 "Herbouwde" Arnhemse Poort. In: Med. H.K.H. jrg. 5 (1979/1980), blz. 289.

50 Jaar geleden: l'histoire se répète ... In: Med. H.K.H. jrg. 1 (1975/1976) no 4, blz. 21.

Oude Stadsmuur. In: Med. H.K.H. jrg. 26 (2001), blz. 41, 75.
Foto uit 1949.

J. Zweers en H.W.J. Derksen, Monument maar ... toch gesloopt. In: Med. H.K.H. jrg. 1 (1975/1976), no 3, blz. 2.

Deze Muur in stadsdam blijft bewaard. In: Med. H.K.H. jrg. 1 (1975/1976), no 3, blz. 23.

H.W.J. Derksen, Patersgracht Huissen rest van oude burchtgracht. In: De Gelderlander van 1 september 1973.

Th.H. Janssen, Kloosterlaan een verdedigingswal. In: Med. H.K.H. jrg. 7 (1982), blz. 137-138.

Jan Zweers en Emile Smit, De poorten van de stad Huissen in historische afbeeldingen en reconstructies. Huissen, 2021.

"Huissen aan de Landszijde Kleefs". In: Med. H.K.H. jrg. 12 (1987), blz. 2.

C.G. Neijenhuis, De Vierakkerse Poort. In: Med. H.K.H. jrg. 26 (2001), blz. 118-127, 153, 176-188.

Informatiebord vernieuwd. In: Med. H.K.H. jrg. 43 (2018), blz. 33.
Betreft het informatiebord over de Vierakkerse Poort.

Atlas van Historische Vestingwerken. Uitgave. Stichting Menno van Coehoorn. Dl II (1960).
No XVI: De burcht te Huissen.

"Grote Torn" en Vierakkerse Poort in 1948. In: Med. H.K.H. jrg. 6 (1981), blz. 92-93.

J.H.F. Zweers, Huissen vanaf de Rijn gezien rond 1660. In: Med. H.K.H. jrg. 13 (1988), blz. 37, 55-59, 79.

Uit de stadsrekening 1697/98. In: Med. H.K.H. jrg. 8 (1983), blz. 197.

R.J.H. Melchers, Rijnpoort herbouwd in 1936. In: Med. H.K.H. jrg. 27 (2002), blz. 98-99.

De Rijnpoort in 1948. In: Med. H.K.H. jrg. 6 (1981), blz. 153.